Home - Zoeken - Colofon - Contact
____________________________________________________________________________
Water -> Grondwater -> Grondwater in NIjmegen
   
Grondwater in Nijmegen

Voor vragen over grondwater, informatie en meldingen van overlast: bel of mail het Waterservicepunt Nijmegen

Als je een gat graaft in de bodem kom je op een gegeven moment bij het grondwater (= “water dat een onderdeel van de bodem vormt en dat niet in direct contact staat met de atmosfeer”. Bron: het Waterwoordenboek).

Overal in Nederland wordt op zekere diepte onder het aardoppervlak grondwater aangetroffen. De diepte waarop de grondwaterspiegel zich op verschillende plaatsen in ons land bevindt, kan sterk variëren. In het westen van Nederland bevindt de grondwaterstand zich soms maar enkele decimeters onder 'maaiveld' (een ander woord voor aardoppervlak). In gebieden als de Veluwe en de stuwwal bij Nijmegen wordt het grondwater vaak pas op een diepte van tientallen meters aangetroffen. De afstand tussen het maaiveld en de grondwaterstand heet de ontwateringsdiepte.

Figuur:gemiddeld hoogste grondwaterstand t.o.v. maaiveld in Nijmegen

 

 

Het grondwater zit in Nijmegen Oost op een diepte van 30-60 m. (onder de stuwwal) tot 1-3 m. (ten westen van het Maas-Waalkanaal en in Nijmegen-Noord). Grondwater wordt voornamelijk gevoed door neerslag die op de bodem valt en hierin infiltreert. Na infiltratie in de groene onverharde gebieden stroomt het grondwater naar het westen weg onder het Maas-Waalkanaal door en komt aan de oppervlakte in Park Staddijk en het westen van Lindenholt. De natte natuurgebieden daar zijn afhankelijk van dit schone kwelwater. Vanuit het Maas-Waalkanaal stroomt ondiepe kwel van mindere kwaliteit (voedselrijker) naar de vijvers in Dukenburg en Lindenholt, omdat de waterstand in het kanaal veel hoger ligt dan in de vijvers. Op onderstaand plaatje zijn deze waterstromen schematisch te zien voor Dukenburg.

Het niveau waarop het grondwater staat, dus hoe diep het zit, heet de grondwaterspiegel. De grondwaterspiegel is nooit constant en zal kunnen dalen en stijgen. Regen heeft bijvoorbeeld een grote invloed op het niveau van het grondwater, maar ook de plantengroei en natuurlijk de waterstand in rivieren, kanalen en sloten. Hiermee staat het grondwater in contact. De ondergrondse waterstromen en kwel van grote rivieren en sloten hebben ook invloed op de grondwaterstand.
Vooral in (voormalige) poldergebieden, zoals Dukenburg, Lindenholt en Nijmegen Noord wordt de grondwaterstand in sterke mate bepaald door het niveau van het oppervlaktewater in de Waal, Maas en het kanaal. De stand van het oppervlaktewater wordt op een zodanig niveau gehouden dat woningen en landbouw in principe geen schade ondervinden. Het niveau mag ook weer niet te laag zijn om inklinken van de bodem te voorkomen. Ook de onttrekkingen van water voor het besproeien van landerijen of grasvelden hebben invloed op het niveau van het grondwater.

Een apart soort grondwater is fossiel grondwater: het betreft zoet water dat enkele duizenden jaren geleden als regen of sneeuw naar beneden is gekomen en tot de diepere grondlagen (soms meer dan 100 meter) is doorgedrongen en daar nog altijd zit. Hier wordt ons drinkwater uit gewonnen. 60% van ons drinkwater is gezuiverd grondwater. Voor Nijmegen zorgt daarvoor het drinkwaterbedrijf Vitens.

Gewenste grondwaterstand en peilbuizen
De gewenste grondwatersituatie bestaat uit een bepaalde grondwaterstand met daarbij beschreven de frequentie en de duur waarmee deze stand mag worden overschreden. Deze gewenste grondwaterstand is afhankelijk van de bovengrondse gebruiksfuncties, zoals wonen, werken en verkeer. Ook van belang is natuurlijk de waterhuishouding in een gebied (polder, rivierenland of hoge zandgrond) en de grondwaterhuishoudkundige situatie (welke kant stroomt het grondwater op), waarbij de bodemopbouw een rol speelt. Het is duidelijk dat dit per locatie kan verschillen en daardoor heel situatiespecifiek is.

Om de grondwaterstand goed in de gaten te kunnen houden, zijn er in heel Nijmegen en omgeving peilbuizen in de grond geplaatst. Deze peilbuizen ‘lezen’ de grondwaterstand en de informatie wordt via computers opgeslagen en bewaard. Zo kun je zien hoe de grondwaterstand verandert en indien nodig onderzoeken waardoor dat komt.
Hieronder is een voorbeeld van de gegevens die een peilbuis kan verschaffen. Deze peilbuis 2B staat in Weezenhof. De bruine lijn geeft de hoogte van het maaiveld aan.

Klik voor een vergroting op de foto.

 

   
   
   

 

 

j